Wat ís Yoga nou eigenlijk?

Gepubliceerd op 7 januari 2026 om 13:17

Yoga komt uit het Sanskriet en dat is een taal die je niet een op een in het Nederlands kunt vertalen. Het komt van het woord yug en dat betekent onder andere een-maken, verbinden, terug heel maken, aaneensmeden en in harmonie brengen. In mijn woorden betekent het woord Yoga; verbinding/eenheid van lichaam, geest en adem en ook verbinding/eenheid van de mens met het Universum. 

Yoga is een mind-bodypractice die drie belangrijke elementen combineert:

  • bewegingen, of houdingen (asana)
  • ademhaling (pranayama)
  • meditatie (dhyana)

Yoga maakt dus verbinding op meerdere levels. Het verruimt je bewustzijn zodat je verbonden wordt met je lichaam, want vaak doe je de dingen gewoon en ben je jezelf niet bewust van je lichaam. Door de yogahoudingen (asana's) maak je contact met je lichaam. Ook zonder wierook of ingewikkelde mantra’s is yoga meer dan een kwestie van rekken, strekken, volhouden en doorademen. 

 

 

 

 

 

Eigenlijk dóe je niet aan yoga, maar is yoga een staat van Zijn die ook doorgaat nadat je klaar bent met de Asana's.

Een tekst die aan de basis van de yoga staat, werd in de tweede eeuw vóór Christus geschreven door Patanjali: de Yoga sutra’s.

Het achtvoudige pad volgens Patanjali

 

1. Yama’s: richtlijnen voor de omgang met anderen
Ahimsa: afzien van geweld
Satya: de waarheid spreken
Asteya: niet stelen
Brahmacharya: seksueel gematigd leven
Aparigraha: vrij zijn van hebzucht

Streef er na om vriendelijk te zijn voor jezelf en anderen, terwijl je met Satya eerlijkheid nastreeft, zelfs wanneer dit nog niet zo gemakkelijk is.

 

2. Niyama’s: houding tegenover jezelf
Saucha: lichamelijke hygiëne, gezonde voeding
Santosha: tevredenheid
Tapas: vuur, enthousiasme, discipline
Svadhyaya: zelfkennis
Ishvara pranidhana: aanvaarding van een alomtegenwoordige kracht, zowel buiten als in onszelf

Je kunt elke dag mediteren om Santosha te ontwikkelen, en Tapas versterken door trouw te blijven aan je doelen.

 

3. Asana: lichaamshoudingen

De derde stap betreft de controle over je lichaam: asana’s, oftewel yogahoudingen, doen. Dit is waar we hier in het Westen meestal aan denken als we het over yoga hebben. Maar zoals je ziet vormen de puur fysieke yogahoudingen slechts een van de acht stappen van yoga!

Door regelmatig asana’s te beoefenen, houd je je lichaam sterk en flexibel, en bereid je je geest voor op meditatie.

 

4. Pranayama: adembeheersing

In de yogafilosofie staat adem voor levensenergie, ook wel prana genoemd. Met verschillende soorten oefeningen waarbij je je adem bewust stuurt, activeer je die energiestromen. Als je controle hebt over je adem, heb je dus controle over je levenskracht. Puur lichamelijk gezien wordt er meer zuurstof in het bloed opgenomen en dus ook meer zuurstof naar de hersenen gevoerd.

Een eenvoudige oefening is box breathing: vier tellen inademen, vier tellen vasthouden, vier tellen uitademen, en opnieuw vier tellen vasthouden. 

 

5. Pratyahara: staat voor de brug tussen de buitenwereld en je eigen binnenste.

Hierin worden de zintuigen zo veel mogelijk beteugeld, zodat objecten, geluiden en andere invloeden van buitenaf zo min mogelijk een stoorzender zijn voor de volgende drie stappen.

Oefen pratyahara door af en toe tijd vrij te maken zonder je mobieltje (etc.) en je te concentreren op je innerlijke ervaringen. Ga 'gewoon' eens even niksen, hiermee creëer je bovendien vrije ruimte in je brein!

 

6. Dharana: concentratie

Je leert te focussen op een object, een mantra, een gedachte of op je adem, om zo je geest meer en meer te kunnen concentreren.

Regelmatige beoefening van dharana helpt je om je gedachten te kalmeren en meer in het moment te leven. Zo vind ik het heerlijk om mijn aandacht te richten op een kaarsvlammetje of om te luisteren naar een mantra van Deva Premal.

 

7. Dhyana: meditatie

Tijdens meditatie ben je zo bewust mogelijk in het moment zelf aanwezig. Je bent je bewust van alles wat je denkt en voelt, zonder jezelf ermee te identificeren. Dat wil zeggen: je ziet je gedachten komen en gaan en je laat ze voor wat ze zijn. Zo zul je de stilte in jezelf gaan voelen.

Door regelmatig te mediteren, kun je een diepe rust en verbondenheid ervaren, wat je helpt om beter met stress (en angst) om te gaan.

 

8. Samadhi: verlichting

Volgens de Sutra’s van Patanjali leidt de weg van yoga dus in acht overzichtelijke stappen naar verlichting. Ik ken geen mensen die verlicht zijn. Alhoewel de Dalai Lama's (...?).

Hoewel het niet eenvoudig is om Samadhi te bereiken is, brengt elke stap op het achtvoudige pad je dichter bij deze staat van ultieme vervulling.

Bron: yogaonline.nl

 

Hier in het Westen hebben de meeste mensen geen boodschap aan de diepere filosofie van yoga en vinden ze het gewoon fijn om te doen. Dat is natuurlijk prima want dat is goed is voor de mens is inmiddels wel duidelijk toch? Want yoga houdt je fit, is leuk, geeft je een uurtje me-time, je kunt het thuis doen en/of lessen volgen, maakt je mind en body flexibel, is voor mannen en vrouwen en voor jong en oud goed te doen. Ik volg zelf ook online stoelyogalessen maar ik heb gemerkt dat live lessen voor mij het beste werken. Omdat er in Breda weinig te vinden is mbt stoelyoga voor mensen van mijn leeftijd heb ik zelf de opleiding tot stoelyogadocent afgerond en geef ik nu 1x per week les.